Znamienne znamiona

Rozmowa z dr Piotrem Drozdowskim, absolwentem Podyplomowej Szkoły Medycyny Estetycznej PTL w Warszawie, członkiem Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging, lekarzem medycyny estetycznej

 

Wiele uwagi poświęca się w mediach chorobom nowotworowym, dotykającym przede wszystkim kobiet - rakowi piersi, czy szyjki macicy.


Niewiele osób zdaje sobie natomiast sprawę z zagrożeń, jakie niosą niekontrolowane zmiany barwnikowe występujące w obrębie skóry i błon śluzowych.

Zmiany barwnikowe, nazywane przez pacjentów „pieprzykami”, „brodawkami” lub „wyroślami” niejednokrotnie dodają ich właścicielom – zwłaszcza płci pięknej – uroku, często jednak stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.

Szacuje się, że czerniak skóry – najbardziej niebezpieczny spośród nowotworów złośliwych skóry - stanie się jedną z najgroźniejszych zmian nowotworowych XXI wieku. Wyniki jego leczenia w Polsce, w porównaniu z krajami wysoko rozwiniętymi, nie są zadawalające. Jak zwykle skuteczność terapii jest ściśle związana ze stadium choroby w chwili rozpoznania i rozpoczęcia leczenia. A z tym w naszym kraju najlepiej nie jest.
Najskuteczniejszą formą przeciwdziałania tragicznym następstwom wystąpienia tego nowotworu jest zapobieganie jego rozwojowi. Profilaktyka obejmuje ograniczenie narażenia na promieniowanie UV przez zmniejszenie ekspozycji na światło słoneczne, noszenie odpowiedniej odzieży oraz okularów ochronnych, unikanie sztucznych źródeł promieniowania ultrafioletowego (np. solarium), stosowanie kremów z filtrem oraz regularne samobadanie skóry mające na celu wykrycie nowotworu we wczesnym stadium. Ważne jest także wyodrębnienie grupy pacjentów podwyższonego ryzyka zachorowania. W wielu państwach wprowadza się programy profilaktyki nowotworów skóry, równocześnie prowadząc edukację zdrowotną pacjentów (Australia i Stany Zjednoczone).
Na tym tle polskie osiągnięcia, zwłaszcza w aspekcie uświadamiania obywateli w kwestii szkodliwości działania promieniowania ultrafioletowego na skórę oraz jego potencjału kancerogennego, są wyjątkowo mizerne.

Oprócz profilaktyki pierwotnej, obejmującej zmniejszenie ekspozycji słonecznej i UV, czyli wszelkich form opalania, bardzo ważne jest regularne samobadanie skóry w poszukiwaniu podejrzanych zmian barwnikowych oraz wizyty w gabinecie dermatologicznym, podczas których wykwalifikowany specjalista może wskazać znamiona do usunięcia.

Alarmujące objawy, na które trzeba zwrócić uwagę podczas samobadania:
- pojawienie się w krótkim czasie nowego znamienia
- zmiana kształtu, obwodu, zabarwienia znamienia już istniejącego
- krwawienie lub sączenie z jego powierzchni
- nagły wzrost znamienia

Również regularne drażnienie zmian umiejscowionych na szyi, skórze owłosionej twarzy lub pod bielizną (ramiączka biustonosza) stanowi wskazanie do ich pilnej obserwacji lub profilaktycznego usunięcia przez chirurga.
Jedynie usunięcie chirurgiczne z badaniem histopatologicznym wyciętej zmiany daje możliwość oceny jej charakteru (łagodna / złośliwa) oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania gwarantującego pełne wyleczenie. Zmiany nie budzące podejrzeń, zwłaszcza brodawki lub włókniaki mogą zostać usunięte metodami nie wymagającymi interwencji chirurgicznej. Są to: elektroresekcja, kriodestrukcja lub ablacja przy użyciu laserów.

Nie należy obawiać się blizn występujących po usunięciu chirurgicznym zmian, nawet w obrębie twarzy, gdyż umiejętnie poprowadzone cięcia są praktycznie niezauważalne przez oko ludzkie. Proces gojenia trwa kilka tygodni, natomiast ostateczną dojrzałość i wytrzymałość blizna osiąga po około 12 miesiącach. Nie bez znaczenia jest również pora roku, w której wykonuje się zabieg chirurgiczny. Optymalne warunki do gojenia blizny to stabilna temperatura, wilgotność oraz brak nadmiernej ilości promieniowania ultrafioletowego. Takie warunki w naszej szerokości geograficznej panują jesienią oraz wiosną. Ważne jest również przeprowadzenie zabiegu przez chirurga dysponującego odpowiednimi umiejętnościami oraz wiedzą z zakresu chirurgii onkologicznej, plastycznej oraz znającego podstawowe kanony piękna ciała człowieka.

Pamiętajmy – w przypadku znamion, nieco przewrotna maksyma, iż „kontrola jest najwyższą formą zaufania” wydaje się być bardzo słuszna. Zatem ufajmy sobie i lekarzom, którzy kontrolują nasze urocze „pieprzyki”.

Jeśli boisz się skalpela…

Badanie dermatoskopem pomaga lekarzowi specjaliście stwierdzić, czy dana zmiana skórna jest groźna czy też nie, bez konieczności pobierania wycinków tkankowych. Metoda ta ma szerokie zastosowanie w diagnostyce nowotworów skóry. Jej wielką zaletą jest między innymi archiwizacja danych i możliwość porównania obserwowanych zmian skórnych w kolejnych sekwencjach czasowych (na przykład po roku).

Najczęściej występujące rodzaje znamion:

* znamiona barwnikowe (tzw. „pieprzyki”) - różnią się kolorem od reszty skóry, ich powierzchnia jest gładka, zrazikowa lub owłosiona, mogą się rozrastać
* znamiona naskórkowe - mają niezmieniony lub brunatny odcień, pojawiają się w dzieciństwie
* brodawki łojotokowe - łagodne zmiany o nierównej powierzchni, powstają w wieku dojrzałym
* włókniaki miękkie - guzki odstające od powierzchni skóry, zwykle na szyi, karku i pod pachami.
* włókniaki twarde - pojedyncze, drobne zmiany przesuwalne wobec podłoża
* tłuszczaki - łagodne guzy zbudowane z tkanki tłuszczowej
* kępki żółte - bladożółte złogi cholesterolu odkładające się w formie guzków; umiejscawiają się na powiekach
* brodawki wirusowe (tzw. „kurzajki”) - zmiany wirusowe wywołane przez brodawczaka ludzkiego